Những Ngày Tháng Phục Vụ Tại Quảng Ngãi

Nhng Ngày Tháng Phc VTi Qung Ngãi
Đào Văn Bình

 

Trong cuc đi hành chánh, tôi đã tng phc v ti Cn Thơ, Pleiku, Qung co-vnch1Ngãi, Kiến Hòa thế nhưng cái tên Qung Ngãi li ghi đm trong tôi nhiu k nim không th m phai mc dù tôi ch phc v ti đây mt khang thi gian

ngn ngi tám tháng. Vào Tháng 3, 1973 tôi đang làm Trưởng Ty Tài Chánh ti Pleiku thì có lnh đi nhm chc Phó Tnh Trưởng Qung Ngãi đ thay thế Ô. Thái Lc t chc, xin v phc v ti Đà Nng đgn gũi gia đình. Cũng chính vào lúc này tôi đã vượt qua được cuc thi tuyn Anh Ng đ chun b du hc mt năm ti Hoa Kỳ v nghành Tài Chánh & Thuế V. Trước hai cơ hi đến cùng lúc, tôi đn đo suy nghĩ. Cui cùng tôi đã chn li đ ra Qung Ngãi vì lý do nếu đi M thì phi xa gia đình và khi v nước phi phc v trong nghành Thuế V hoc Tài Chánh là nghành tôi không thích lm. Tôi ch thích phc v trong nghành Hành Chánh Đa Phương tc là trc tiếp gii quyết nhng nhu cu ca dân chúng. Trước khi ri tnh, Đi Tá Yaba t Trương Sơn Ba – Tnh Trưởng Pleiku có nói vi tôi rng ông đi làm tôi gy mt cánh tay mt, tuy nhiên vì lý do tiến thân tôi phi đ ông đi. Nhưng ông phi coi chng, Qung Ngãi khó lm đó! Qung Ngãi khó như thế nào, tôi s ln hi phân gii. Qung Ngãi là mt tnh ln, dân s chđng sau Bình Đnh, ranh gii cui cùng ca Quân Khu I, nm dc theo dãy Trường Sơn him tr, là đa bàn tiếp cn thun li cho quân Bc Vit xâm nhp đ xưống t Đường Mòn H Chí Minh. Cho nên Qung Ngãi luôn luôn phi chu áp lc quân s nng n ca cng quân. Trong khi đó chúng ta không đ lc lượng din đa đ bo v lãnh th cũng như ch lc quân đ chng đnhng cuc tn công ln ca ca cng sn. Khi tôi v đây thì Ba Tơ đã mt, xã p phi lưu vong mà trn tht th Ba Tơ đã được Tho Nguyên mô t li trong tp truyn Qua Đồi Trinh Nữ xut bn năm 2005 tht hào hùng, cm đng. Chính vì thế mà vn đ tiếp cư, tr cp và đnh cư đng bào t nn cng sn t các vùng mt an ninh đv đã là gánh nng cho ngân sách quc gia và làm điên đu Tòa Hành Chánh Tnh. Ngòai ra Qung Ngãi còn là đa bàn tp kết cui cùng ca Vit Minh sau Hip Đnh Genève chia đôi đt nước năm 1954 cho nên trong lý lch ca hu hết các viên chc Xã, p ti Qung Ngãi đu có ghi

“Cu Đng Viên Cng Sn”. Hơn thế na Qung Ngãi li là mt tnh nghèo. Ngoài Nhà Máy Đường Qung Ngãi ra, người dân đây ch yếu sinh sng bng nông nghip, quế (Trà Bng), trng mía, rung ry và đánh cá. Qung Ngãi không h có mt hi cng ln nào, mt khu kngh nào đ to công ăn vic làm cho dân s mi ngày mi gia tăng. Chính vì thế mà lương ca nhân viên cnh sát, nghĩa quân, đa phương quân, viên chc xã p là ngun li tc chính ca ngui dân ti đây. Trong khi đó Qung Ngãi li là đa bàn hat đng ca các đng phái quc gia như Vit Quc, Nhân Xã Đng v.v..và nh hưởng ca Pht Giáo. Khác hn vi các tnh Min Nam, hu hết các viên chc xã p, ngh viên Hi Đng Tnh, thương gia đây đu là người ca đng phái. Dĩ nhiên các đng phái quc gia là lc lượng chng cng quyết lit, nhưng cũng đã to nên mt s cnh tranh rt căng thng trong sinh hat chính tr. Do đó v tnh trưởng Qung Ngãi phi là mt người tht bn lĩnh, tht trong sch và được s h tr ca v T Lnh Quân Đòan ln Trung Ương mi có th chu tòan trách nhim hết sc nng n. Thiếu đi mt trong nhng yếu tnày, v tnh trưởng ch làm vic được mt thi gian ngn ri phi lng l ra đi không kèn không trng, ri v kế tiếp cũng li như thế. Tôi tht vui mng khi gp li Đi Tá Tnh Trưởng Ngô Văn Li. Đi Tá Li đang làm Tham Mưu Trưởng Sư Đòan 2 B Binh thì được lnh thay thế chc v tnh trưởng ca Đi Tá Bình chết trong mt tai nn xe hơi. Đi Tá Li coi tôi như người em t lúc tôi còn là sinh viên Cao Hc Hành Chánh ti Sài Gòn năm 1966. Đi

Tá Li tt nghip Khóa 4 hoc Khóa 5 Võ BQuc Gia, cao ln , ăn nói du dàng và lch snhưng bên trong tàng n mt s cương quyết llùng. Thường thường các ông tnh trưởng nhà binh khi gp g cp dưới hay xưng hô “mày, tao” cho thân mt. Thế nhưng tôi chưa bao githy Đi Tá Li “mày, tao” vi ai. Có ln mt ông chun úy mi ra trường vào trình din, trong lúc nói chuyn Đi Tá Li luôn luôn xưng hô cp bc chun úy ca v sĩ quan tr đó. Đi Tá Li có quan nim đúng đn ca mt quân nhân thun túy là thi hành đúng bn phn ca mình. Đi vi v Tư Lnh Quân Đòan hoc Tư Lnh Sư Đòan 2

B Binh (Sư Đòan chu trách nhim hai Tnh Qung Tín và Qung Ngãi) và ngay c vi Trung Ương na, Đi Tá Li cũng không a dua hoc chy v Sài Gòn đ kiếm đim. Trong nhng lúc tâm s, Đi Tá Li nói rng mình là quân nhân, cp trên x dng mình thì mình làm hết bn phn. Không x dng thì thôi. Mình không cn phi chy cht b đ ai c. Vi mi thân tình như đã nói trên, Đi Tá Li đã trao hết quyn hành chánh cho tôi đ ông có th rnh tay đi phó v mt quân s. Vào ngày đu tiên nhm chc còn hết sc b ng, lo lng, tôi hi ông Chánh Văn Phòng tnh mình có công tác gì đc bit không? Ô. Chánh Văn Phòng cho biết cán b Xây Dng Nông Thôn ca Tnh đang đào Kinh Tư Nghĩa. Thế là ngay ngày hôm sau tôi yêu cu Tnh Đòan Cán B Xây Dng Nông Thôn cho tôi mt b đcán b màu đen, ri ra lnh cho tài xế đưa tôi ti Kinh Tư Nghĩa. Ti nơi đây, trong b đ bà ba đen, tôi đã nhy xung nước, làm thành dây chuyn, bê tng cc đt cùng vi anh em. Có lvic làm này đã to thin cm vi đòan cán bXây Dng Nông Thôn cho nên ngày hôm sau Thiếu Tá Hi – Tnh Đòan Trưởng Cán BXDNT đã ti văn phòng thăm tôi. Đích thân Thiếu Tá Hi lái xe đưa tôi ti thăm Tnh Đòan. Nơi đây tôi đã tiếp xúc vi anh em cán b, vi ban văn ngh và ny ra kế hach tr giúp và nâng đ ngành này. Có th nói cán b XDNT là mt lc lượng tuyên vn, xây dng ch lc ln nht ti đa bàn nông thôn nhưng ít khi được các ông tnh trưởng ngó ngàng và nâng đ. Nguyên do là vì tt c các ông tnh trường đu là nhà binh. Còn ông phó tnh trưởng thì li không có thm quyn. Do s y quyn đc bit ca Đi Tá Li, tôi đã thc hin được nhng gì mà tôi mong mun. Tôi yêu cu Thiếu Tá Hi ra lnh cho ban văn ngh ca Tnh Đòan luyn tp ráo riết. Ccui tun đu có bui trình din văn ngh tchc trong khuôn viên Trường N Trung Hc Qung Ngãi đi din vi Tòa Hành Chánh cho gia đình công chc, cán b, giáo chc trong tnh thưởng thc. Đích thân tôi đng cng sóat vé. Đi Tá Tnh Trưởng, Ô. Chánh Án, Ô. Ch Tch Hi Đng Tnh, quý v Ngh Viên, Ty S Trưởng v.v..vào ca đu phi mua vé mà tôi nói khéo là đ “ym tr cho gia đình cán b XDNT”. T đó thnh thang tôi xung tn Qun Đòan đ sinh hat chính tr và nói chuyn vi các đòan viên cán b. Có khi bui sinh hat được t chc trong rng. Chúng tôi ngi ngay xung đt đsinh hat mà không h có nghi thc chào kính nào. Đ nm vng tình hình nông thôn, tôi yêu cu Thiếu Tá Hi ra lnh cho mi Xã Đòan phi báo cáo tình hình an ninh ca xã mình cho tôi – mc dù đã có báo cáo ca cnh sát và ca các Qun, ca y Ban Lượng Giá p gi v tòa tnh mi tháng. Trong thi gian này, do nh hưởng ca cuc Hòa Đàm Ba Lê ch trương “ngưng bn da beo” cho nên Cng quân đã dùng mi nlc đ tiến chiếm Sa Hùynh ca Qun Đc Phđ làm ca khu chính thc cho cái gi là Chính Ph Lâm Thi Cng Hòa Min Nam Vit Nam (Mt Trn Gii Phóng Min Nam) khi tha hip được ký kết. Do mt n lc phi thường ca Tiu Khu Qung Ngãi và Sư Đòan 2, ta đã đánh bt cng quân ra khi đa bàn này. Ngay khi nghe tin Sa Hùynh va tái chiếm, nhng cây kèo, ct nhà, mái nhà còn bc khói, viên chc xã p, k cqun trưởng chưa mt ai dám quay tr li. Tôi ra lnh cho Thiếu Tá Hi tp trung 03 Qun Đòan cán b, ngay chiu hôm đó phi có mt ti Sa Hùynh, vì tôi quan nim rng không th đ Sa Hùynh – dù là mt ngày- trong tình trng vô chính ph. Ti hôm đó, hai chiếc xe Camion được ghép li đ làm sân khu l thiên. Đèn được thp sáng khp nơi t máy chy đin dã chiến, tôi đã lên hát mt bn nhc trong chương trình văn ngh đ tng đng bào. Ti hôm đó tôi đã ng trên chiếc võng ny-lông trong mt căn nhà ch còn trơ nn xi-măng và kèo ct cháy xém nm trên bãi bin. Bui chiu hôm đó, nghe tin tôi ng đêm ti Sa Huỳnh, Đi Tá Ngô Văn Li đã cho điu đng mt tiu đòan Đa Phương Quân ti bo v vì s cng quân pháo kích, hoc tái tn công. Sáng hôm sau, các viên chc xã p mi lc tc kéo v trình din. Đ làm quà, htng tôi mt cp cua Hùynh Đế, th sn ca Sa Hùynh mà tôi còn nh mãi ti ngày hôm nay. Cua Hùynh Đế đ au, to ln khác thường và đúng là vua của loài cua không th tìm thy nơi nào khác ngòai Sa Hùynh. Đy là v khía cnh Xây Dng Nông Thôn. V mt Nhân Dân T V tôi có k nim đc bit và tht d thương vi Ô. Trn Đim là Qun Đc Đài Phát Thanh Qung Ngãi. Lúc by gi, đ thi hành kế hach đòan ngũ hóa nhân dân, TT. Thiu đã b nhim mt v chun tướng làm Tng Giám Đc Nhân Dân T V ph tá cho Ô. Tng Trưởng Ni V cho nên cơ cu hành chánh đa phương có thêm Ty Nhân Dân T V đng đu ít nht là mt v thiếu tá. Mi qun đu có mt Ban Nhân Dân T V và v phó tnh trưởng là Ch Huy Trưởng Nhân Dân T V toàn tnh. Do s phát trin mnh m ca lc lượng Nhân Dân T V, do máu văn ngh có sn t hi sinh viên, tôi ny ra ý đnh thành lp mt Ban Văn Ngh Nhân Dân T V đ đi trình din ti các qun, xã và giúp vui cho tòan tnh. Ô. Trn Đim ph giúp tôi trong vic “tuyn la ca sĩ” cho ban văn ngh và chm đim các v kch s được đem trình din. Hin nay Ô. Trn Đim đang sinh sng ti San Jose. Có trc tiếp dn thân vào lãnh vc này tôi mi thy dân Qung Ngãi tht có máu văn ngh và có tài văn ngh. Dù là trong chiến tranh trin miên, hu như xã nào cũng có mt ban kch và mt ban văn ngh – điu không th tìm thy đa bàn xã p Min Nam. Đó chính là đim mà tôi quý mến người dân Qung Ngãi. Sau nhng bui tp luyn, thnh thang đích thân tôi lái xe ch ban văn ngh đi ung cà – phê, ăn ph, thân mt như anh em và không có gì xa cách. Khi Ban Văn Ngh đã hòan chnh, đđem chuông đi đm x người” đ khoe vi tnh bn, tôi có gi mt văn thư ti v Phó Tnh Trưởng Qung Tín đ sp xếp cho tôi mt bui trình din hòan tòan min phí nhưng chưa nhn được phúc đáp thì tôi đã phi ra đi. Ngoài ra, do s c vn ca Thiếu Tá Trưởng Phòng Nhân Dân T V, tôi còn cho t chc đu võ đài và mi Đòan Ci Lương Hương Mùa Thu ca Thanh Nga – Dũng Thanh Lâm ti hát đ gây qu cho Nhân Dân T V. Khi hp vi các võ sư đ t chc võ đài, tôi thy thù lao tr cho các võ sĩ ít quá, tôi đ ngh tăng thêm nhưng các võ sư nói rng nếu ông Phó làm thế thì ti tôi không sao điu khin h được. Thế mi hay trong mi nghành ngh đu có nhng quy lut riêng ca nó. Và tôi đã phi chiu theo các võ sư dù trong bng không vui ý tí nào. Đu võ đài và hát ci lương là hai sinh hat làm rn ràng c tnh lúc by gi, khiến tôi phi nh mt ông Trung Tá Quân Trn Trung huy đng an ninh, lâu quá tôi không còn nh tên v đó na. Thnh thong vào lúc na khuya, tôi yêu cu ông Thiếu Tá Trưởng Ty Nhân Dân T V đưa tôi đi thanh tra các nút chn hay các vng gác ca Nhân Dân T V. Có ln tôi ra lnh tp trung mt s thương gia cư ng ti ch – Khu trung tâm thương mi ca ThXã đ tôi nói chuyn. Xin lưu ý: Dưới sc lnh đoàn ngũ hóa nhân dân, tt cc các v này đu thuc hàng ngũ Nhân Dân T V. Tôi nghĩ rng mt s đông quý v đó ngày nay đã qua đi, nếu còn sng thì cũng đã già lm. Chc chn quý vđó gin tôi lm vì đang đêm phi thc gic, tp hp li đ nghe mt ông Phó Tnh Trưởng còn tr măng “dy d v chính tr. Thc ra tôi có làm như vy cũng là đ cho quý v thương gia ý thc rng trong lúc quý v đang đây thì bao nhiêu binh lính, nhân viên cnh sát và c Nhân Dân T V na phi canh gác đ bo v gic ngyên lành cho quý v. Cũng trong khang thi gian này Qung Ngãi tri qua mt cơn bão tht nng n. Th Xã và hu hết các vùng đu b nglt. Tôi đã cùng Ô. C Vn Trưởng ngi trên trc thăng do phi công M lái đ quan sát các vùng và báo cáo v Trung Ương xin cu tr. Còn v mt an  ninh, trong sut thi gian nói trên, Qung Ngãi không h có mt biến đng chính tr nào. Đó là nh s làm vic ngày đêm ca lc lượng Cnh Sát Đc Bit và an ninh tình báo ca Tiu Khu. Tôi có th vào tn xã p xa xôi đ thăm dân chúng, phát tin t tut cho nhân dân t v, tr cp cho đng bào t nn mà chng cn có v sĩ hoc phi t chc cuc hành quân. Ch Huy Trưởng F Đc Bit là Thiếu Tá Thái Văn Hòa, Ch Huy Trưởng CSGQG lúc đó là Trung Tá Hòang Ngc Thành (quân đi bit phái) sau được thay thế bi Thiếu Tá H Anh Triết. Tôi chưa gp Thiếu Tá H Anh Triết ln nào nhưng qua li Thiếu Tá Thái Văn Hòa thì Thiếu Tá H Anh Triết là mt chuyên viên lão luyn trong ngành. Khi nhm chc CHT/CSQG Qung Ngãi, Thiếu Tá H Anh Triết tuyên b “ Qung Ngãi là m chôn các ch huy trưởng cnh sát.

Nhưng H Anh Triết này s bước qua cái mchôn đó!” Cũng qua li Thiếu Tá Thái Văn Hòa, có l chính vì thế mà Qung Ngãi đã đng hng đu trong công tác xâm nhp và phá v h tng cơ s VC và được trung ương tưởng thưởng 600,000 đng. Thiếu Tá H Anh Triết hình như ở tù 13 năm ti Ngh Tĩnh. Cùng vi Thiếu Tá Thái Văn Hòa, hai người đang đưa lưng gánh vác Hi Ái Hu LL/CSQG ti San Jose và Houston. Còn v mt chính tr, tôi có khá nhiu knim ghi cht trong ký c. Hat đng chính trti đa phương bao gm ba lãnh vc: Làm vêc vi quý v Ngh Viên Hi Đng Tnh, giao tiếp vi các đng phái, đòan th, qun chúng và thi hành ch th ca TT. Nguyn Văn Thiu t chc và phát trin Đng Dân Ch.

1) Đi vi quý v Ngh Viên Hi Đng Tnh, tôi gi thái đ tương kính, không thân ai và cũng không t ra chng đi ai. Mc dù tôi có quen biết anh Trn Đình Biên – Tng Thư Ký Hi Đng Tnh trước đây là huynh trưởng Gia Đình Pht T Chánh Đo (Chùa Xá Li) nhưng tôi vn gimc giao tiếp trung bình đ tránh hiu lm là mình gây nh hưởng trong Hi Đng Tnh. Ngòai anh Trn Đình Biên ra Hi Đng Tnh còn có hai nhân vt tương đi tr lúc by gi là anh Nguyn Văn Minh và Nguyn Văn Sang thường tham gia mi sinh hat ca Tnh và còn nh nhau ti ngày hôm nay. Anh Nguyn Văn Sang – tc nhà văn Nguyn Văn Qung Ngãi hin Dallas, còn anh Nguyn Văn Minh tc nhà thơ Phan Nhc Thc đã mt Vit Nam. Phi nói rng tôi đã có nhng phn ng khá cng rn đi vi mt vài ngh viên. Nay tui ngòai sáu mươi, nghĩ li lúc mình làm phó tnh trưởng mi 31 tui, không khi có nhng hăng say và bng bt. Nhưng du sao tt c cũng ch vì phi thi hành chính sách quc gia mà thôi. Thâm tâm tôi không h có mt my may thù oán, li lc riêng tư hay ân hu cho bt c người nào. Nay nuc mt nhà tan, người thì đã nm xung, người thì lưu vong khp bn phương tri, nghĩ li cũng cm thy bun. Bù đp li s căng thng thn kinh khi giao tiếp vi quý v trong Hi Đng Tnh, tôi tìm gp được s vui v và thai mái hơn khi giao tiếp vi mt s v thuc thành phn giáo chc trnhư Anh Phm Văn Cht- Chánh S Hc Chánh, anh Nguyn Cao Can – Giáo Sư N Trung Hc Qung Ngãi kiêm Giám Hc Qung Ngãi Nghĩa Thc và anh Nguyn Văn Đng cũng là giáo sư. Thnh thang chúng tôi đi ung cà-phê chung vi nhau trong đó có c anh Vương Quc Cường – Chánh Án đã mt tích trên đường Vượt Bin sau khi đi tù ci to v. Anh Nguyn Văn Đng sau vài ln vượt biên tht bi, li Vit Nam và không được đnh cư theo din HO. Nhân dp thăm Úc Châu vào năm 2000, tôi có dp gp li anh Phm Văn Cht, ngh viên Nguyn Tan và mt s anh em quân nhân trước có phc v ti Tiu Khu Qung Ngãi. Anh Phm Văn Cht tiếp tc làm giáo sư ti Melbourne. Còn anh Nguyn Cao Can, ngòai sinh hat trong Hi Ái Hu Qung Ngãi còn rt tích cc trong các sinh hat văn hóa ti San Jose.

 

2) Vn đ giao tiếp vi qun chúng, đòan th tôi cũng có vài k nim d thương. Tôi đã ti ct băng khánh thành sân qun vt ca Qung Ngãi

Nghĩa Thc do anh Nguyn Liu làm Hiu Trưởng. Tôi có nhn xét hc sinh ca Qung Ngãi Nghĩa Thc rt k lut. N sinh đu mc áo dài trng, đi guc mc ch không đựơc đi guc cao gót hay guc màu như n sinh Sài Gòn. Qung Ngãi không có nhiu sinh hat hi đòan hoc các dp tế l, cúng đình rn ràng như Min Nam cho nên tôi ít có dp tiếp xúc vi các thân hào nhân sĩ đây. V thân hào nhân sĩ duy nht mà tôi thường hay gp có l là BS Nguyn Hòang Hi – Giám Đc Quân Y Vin. Thnh thang tôi cũng có ghé nhà và cũng là phòng mch chơi, dù chng đau yếu gì. BS Nguyn Hòang Hi đnh cư và m phòng mch San Jose gn 30 năm nay và rt tích cc ym tr Hi Qung Ngãi trong các tic Tt Niên mi năm. Mc dù là mt người theo Đo Pht, nhưng sut thi gian phc v ti Qung Ngãi tôi chưa mt ln ghé vào ly Pht Chùa Tnh Giáo Hi mà li ghé thăm Cô Nhi Vin do Soeur Kim Liên làm giám đc. Sau bui thăm viếng này c tun l sau tôi ăn cơm không ngon vì thương my em bé m côi và t đó d dãi cho Soeur Kim Liên trong vn đ đu thu go nuôi cô nhi.

 

3) Sinh hat ca Đng Dân Ch ti Qung Ngãi là mt trong nhng vn đ làm tôi căng thng và nhc đu nht. Bt chước Ô. Ngô Đình Dim lp

Đng Cn Lao đ hu thun cho chính quyn. Ô. Nguyn Văn Thiu cũng lp ra Đng Dân Ch đcng c quyn lc ca mình. Khác vi Ô. Ngô

Đình Dim ra lnh th tiêu hay b tù các lãnh tđi lp, Ô. Nguyn Văn Thiu ra lnh chèn ép các đng phái quc gia. Vn đ ng c dân biu – Giáo và Sài Gòn là nơi có mt quan sát viên quc tế, còn ti các tnh khác đu do Ô. Thiu hoc Ô. Nguyn Văn Ngân có cho phép mi được ra ng c. Còn thành phn viên chc xã p ti Qung Ngãi, Ô. Thiu ra lnh 75% cán-b

viên chc xã p phi gia nhp Đng Dân Chmi được ng c. Trong y ban xét duyt đơn ng c, tôi là ch tch, còn các thành viên gm có: Ty Hành Chánh, Đi Din Ty Cnh Sát và Đi Din Hi Đng Tnh. Dĩ nhiên khi tôi đưa

tay biu quyết thì Ty Hành Chánh và Đi Din Ty Cnh Sát phi theo tôi, ý kiến ca Hi Đng Tnh ch là thiu s. Do đó tôi đã bác khá nhiu đơn ca các ng c viên thuc các đng phái cũng ch vì phi tuân theo con s ch tiêu 75% do Ô. Thiu đt ra. Điu này gây bt mãn cho mt s ngh viên Hi Đng Tnh vn là thành viên ca các đng phái. Nay nước mt nhà tan, suy

nghĩ li Ô. Thiu qu có ti ln vi đt nước. Ông thâu tóm tòan b quyn lc trong tay, chèn ép các đng phái quc gia, đc din đ đc quyn lãnh đo, được M ng h hết mình nhưng cui cùng không gi ni Min Nam và bchy khi tình thế vô phương cu cha do li lm rút b vùng Cao Nguyên chiến lược ca ông. Còn ông Tnh Trưởng hay tôi – ch là nhng viên chc lãnh đo cp tnh, không th nào chng li mnh lnh ca trung uơng. Nhưng nay cũng phi nói lên s thc đđi sau phán xét. Khi Đi Tá Lê Bá

Khiếu thay thế Đi Tá Li trong chc v tnh trưởng, Đi Tá Li tr v gi chc v Tham Mưu Trưởng Sư Đoàn 2, thnh thang tôi có ghé Căn C Chu Lai đ thăm ông và chơi qun vt vi ông tư lnh là Chun Tướng Trn Văn Nht. Tôi làm vêc vi Đi Tá Khiếu khang hai tháng thì có lnh thuyên chuyn v làm Phó Tnh Trưởng Kiến Hòa vào khang cui Tháng Mười 1973. Nhng hình nh cm đng ca bui tin đưa ti Phi Trường Qung Ngãi tôi không sao quên được. Chiếc đng h qu lc do Quân-Cán-Chính Qung Ngãi lưu nim cho tôi, ngày đi tù ci to v năm1984, b m tôi vn còn treo trên tường và chc gi đây nó vn còn đó. Sut trong thi gian phc v ti Qung Ngãi tôi không bao giăn ung ngon ming. Thnh thang dù có v Sài Gòn hp Ph Tng Thng, Ph Th Tướng, tôi vn không ăn hết mt tô ph vì qúa lo lng vi công vic. Ri Qung Ngãi tôi như trút được gánh nng nhưng trong lòng tiếc nui là skhông còn đa bàn, không còn dp đ thi th tài năng na. S thc thì tôi mun li Qung Ngãi đ xây dng và giúp đ cho tnh này. Điu này tôi nói vi c tm lòng. Vào khang Tháng 6 hay Tháng 7, Ô. Nguyn Văn Ngi – Tng Trưởng XDNT ti thăm Qung Ngãi. Trong ba tic ti Dinh Tnh Trưởng do Đi Tá Ngô Văn Li khan đãi, Ô. Nguyn Văn Ngãi nói vi tôi “Bình có mun v B làm vic vi anh không?” Thú thc, nếu tôi nhn li thì khi v B, tôi phi gi chc v t Phó Tng Thư Ký ti Tng Thư Ký. Thế nhưng tôi không mun v B và đã tr

li anh Nguyn Văn Ngi “Cám ơn anh, em thích làm vic đây, em không thích làm vic B. Phi nói rng Qung Ngãi tài nguyên phong phú nhưng vì chiến tranh tàn phá nên nghèo. Người Qung Ngãi thông minh, cn cù, yêu văn ngh nhưng không được nâng đ cho nên không phát trin hết kh năng mình. Hu hết các nhà lãnh đo VNCH lúc by gi đu xut thân t

Huế, Hu Giang hay Phan Rang cho nên hmang đu óc đa phương tính, không chú tâm phát trin Qung Ngãi. H dành ưu tiên cho đa phương ca h như Huế, Vĩnh Long, Cn Thơ v.v..Nói v tinh thn chng cng ca người dân Qung Ngãi thì tôi phi k li đây mt “ chuyn khó tin nhưng có tht” do chính Đi Tá Li kli. Lúc đó, do quy đnh ca Hip Đnh Paris, hai

bên tiến hành vic trao tr tù binh. Tòa Hành Chánh thì lo tiếp đón ti hu phương, còn Tiu Khu thì lo tiếp nhn tù binh ti mt đa đim bí mt đươc thông báo vào gi phút chót. Trong phái đòan đi tiếp nhn có Đi Tá Ngô Văn Li, mt vài sĩ quan CTCT, sĩ quan an ninh, bác sĩ quân y và mt vài thân hào nhân sĩ. Trong lúc hai bên đang bàn giao thì mt c già trong s

thân hào nhân sĩ, rút mt khúc g ngn du trong người hi nào, phang lên đu tên sĩ quan cng sn thuc Ban Liên Hp Quân S Bn Bên. Tên sĩ quan cng sn kinh hong la oai oái, còn Đi Tá Li thì va ngc nhiên va tc cười. Đi Tá Li cho biết, mình có dàn cnh, sp xếp gì đâu. Chng qua c già quá căm thù cng sn cho nên ly gy phang cho bõ ghét. Sau đó phái đòan cng sn trong Ban Liên Hp Quân S Bn Bên ti Tân Sơn Nht phn đi kch lit và Đi Tá Li cũng trình bày cho Trung Ương biết là ti người dân t phát, và quá bt ng, ch Tiu Khu đâu có dàn cnh làm như vy.

Do tinh thn gn bó vi Qung Ngãi, kt khi Hi Ái Hu Đng Hương Qung Ngãi ra đi San Jose, hơn mười năm qua tôi chưa bao gi b sót mt bui hi ng Tân Niên hay Tt Niên nào ca hi. Trên cương v Ch Tch Ban Chp Hành Tng Hi Cu TNCT/VN trong 12 năm, khi có dp sinh hat các nơi tôi đu c tìm gp các v đng hương Qung Ngãi như Misouri, Los Angeles, Atlanta, Portland, Melbourne Úc Châu v.v..đ chia x nhng knim không th nào quên. Trong nhng bui gp g như thế tôi đu nói lên ước vng mt ngày nào đó khi cng sn không còn trên quê hương thì chúng ta phi góp công xây dng mt trường đi hc cho Qung Ngãi. Con cái chúng ta s trv đ làm vin trưởng và giáo sư cho trường đi hc này. Ngày đó nếu tôi còn sng thì xin cho tôi đươc đóng góp mt s tin đ ph vào vic xây dng trường. Trong cun Thiên S Thi Ca Người Vượt Bin xut bn năm 2002, khi mô t cuc hành trình ca người vượt bin b nước ra đi, giã t tng vùng biên cương ca T Quc t Móng Cái ti Cà Mau, đòan người vượt bin khi đi qua Hi Đo Lý Sơn, khi t giã Sa Hùynh đã có

nhng dòng thơ a l như sau:

 

Những hang động Đảo Lý Sơn thật đẹp

Tên của em trên vách đá năm nào

Theo tháng năm tình đâu có lạt phai.

Thương em quá những ngày mùa biển động.

Và:

Rời Quảng Ngãi thương Sa Hùynh nghèo lắm

Việt Cộng về tan tác cả tình quê

Nhìn sao khuya ta cố ngoái trông về

Thương dáng mẹ hao gầy từ Cổ Lũy.

 

Nếu không thương, không quý Qung Ngãi thì không th nào làm được nhng vn thơ như thế. Hơn mười năm qua, dù có nhiu thúc gic ca anh em, tôi vn chưa viết mt bài nào v Qung Ngãi. Nay ln đu tiên tôi viết ra nhng dòng chân tht này đ ghi du nhng tháng ngày tôi đã phc v cho quê hương Núi Ấn Sông Trà là quãng đi hành chánh căng thng nht nhưng tôi rt thương và quý mến nó.

 

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: