Nguyễn Tự Tân (1848 – 1885)

Chí sĩ yêu nước chống Pháp, sinh năm 1848, mất năm 1885, người làng Trung Sơn (nay thuộc xã Bình Phước, huyện Bình Sơn).

Năm 18 tuổi (1867), Nguyễn Tự Tân thi đỗ Tú tài, nhưng tính tình khẳng khái, cương trực, không muốn đi thi tiếp, cũng không ra làm quan. Ông cùng Nguyễn Thông, Bố chánh Quảng Ngãi (1869 – 1872) và nhiều sĩ phu yêu nước khác tích cực chuẩn bị lực lượng chống Pháp. Ông vận động nhân dân Bình Sơn đến khai hoang vùng Tuyền Tung (phía tây bắc huyện Bình Sơn ngày nay) có đường thông với Trà Bồng, Cờ Tung, Trà Mi và nhiều châu miền núi Quảng Nam. Từ những năm 1871-1872, Tuyền Tung là vùng khai thác kinh tế nhưng bên trong là một căn cứ địa có tổ chức chu đáo.

Nguyễn Tự Tân liên hệ với Nguyễn Duy Hiệu – về sau là người cầm đầu phong trào Cần vương Quảng Nam – và được đưa đến Tam Kỳ thăm đồn Mỹ Lý và trại khai mỏ, luyện sắt đúc khí giới. Ông trở về tổ chức khai thác quặng sắt ở Phước Bình, tục gọi Lò Thổi (nay thuộc xã Bình Khương), bí mật rèn vũ khí cất giấu vào kho dọc núi Ngũ Chỉ (giáp ranh Quảng Nam, do Chuyển vận sứ Phan Văn Bình, thân phụ Phan Chu Trinh phụ trách). Qua Nguyễn Duy Cung, Nguyễn Tự Tân còn liên lạc với các sĩ phu yêu nước Bình Ðịnh như Mai Xuân Thưởng, Nguyễn Cang để phối hợp hành động.

Từ cuối 1884 đến đầu 1885, Nguyễn Tự Tân cùng các sĩ phu yêu nước tổ chức hương binh do Lê Trung Ðình làm Chánh quản, ông làm Phó quản, lấy Tuyền Tung làm chiến khu và vận động binh lính trong thành Quảng Ngãi hỗ trợ.

Ngày 13.7.1885 (tức 1.6 ất dậu) tiếp được chiếu Cần vương, ông cùng Chánh quản Lê Trung Ðình tổ chức đánh chiếm thành Quảng Ngãi. Sau đó cuộc khởi nghĩa thất bại, ông bị tên Việt gian Nguyễn Thân bắt chém tại trận. Ðầu ông bị bêu 3 ngày ở cửa Bắc, sau vợ ông mới đưa về quê ghép với xác để chôn cất.

Ông cùng với Lê Trung Ðình là người đóng vai trò quan trọng trong việc gây dựng cơ sở và mở đầu cho các phong trào kháng Pháp liên tục, kiên cường của nhân dân Quảng Ngãi về sau.

(Theo Quảng Ngãi, Ðất nước – Con người – Văn hóa) 

 

 

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: