Trần Quang Diệu (1746 – 1802)

Danh tướng dưới triều Tây Sơn, sinh năm 1746, mất năm 1802, người làng Kim Giao, xã Liên Chiểu (nay thuộc xã Phổ Thuận, huyện Ðức Phổ) (sau Ðời Trần Quang Diệu, họ Trần dời ra làng Tú Sơn, nay thuộc xã Ðức Lân, huyện Mộ Ðức)

Trần Quang Diệu là chồng nữ tướng Bùi Thị Xuân và đôi trai tài gái sắc này đã dốc lòng phụng sự Tây Sơn từ lúc phất cờ khởi nghĩa (1771) đến khi Tây Sơn diệt vong (1802). Năm 1778 Nguyễn Nhạc xưng vương, Trần Quang Diệu được phong làm Thiếu phó. Năm 1784, ông tùng chinh theo Nguyễn Huệ đánh tan quân Xiêm ở Rạch Gầm – Xoài Mút. Năm 1789, trong khi Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc đại phá quân Thanh, ông đưa quân ra Tuyên Quang dẹp được loạn Lê Duy Chỉ (em Lê Chiêu Thống). Năm 1790, ông đánh Trấn Ninh, tiến đến biên giới Xiêm La, chém được các tướng Xiêm Phan Dung, Phan Chiêu, phá tan mộng xâm lược của Xiêm La.

Năm 1792, Quang Trung mất, Nguyễn Ánh lấn ra ở phía Nam. Năm 1794-1795, vua Cảnh Thịnh sai ông vào đánh thành Diên Khánh, gây cho quân Nguyễn nhiều tổn thất. Sau được vua phong làm Thái phó, là một trong “tứ trụ triều đình”.

Năm 1800, Trần Quang Diệu đánh thành Qui Nhơn và vây hãm thành hơn một năm trời, chặn được viện binh địch từ phía Nam đánh ra, khiến hai tướng Nguyễn giữ thành là Võ Tánh và Ngô Tùng Châu phải tự tử. Tuy nhiên Nguyễn Ánh đã đánh chiếm được kinh đô Phú Xuân, cơ nghiệp nhà Tây Sơn đã đến lúc suy vi. Trần Quang Diệu cùng Võ Văn Dũng đem quân theo thượng đạo ra Nghệ An và tháng 2.1802 thì đến Quỳ Hợp. Quân lính đau ốm, hao hụt nhiều nên không chống cự được với quân Nguyễn. Bắc thành đã thất thủ về tay Nguyễn Ánh. Trần Quang Diệu cùng vợ là Bùi Thị Xuân và tướng Võ Văn Dũng bị bắt.

Trần Quang Diệu cùng vợ con bị xử đại hình, nhưng mặt không biến sắc, giữ vững uy danh của một võ tướng. Riêng Võ Văn Dũng đã trốn thoát được sự trả thù tàn khốc của Gia Long.

(Theo Quảng Ngãi, Ðất nước – Con người – Văn hóa) 

 

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: