Võ Duy Ninh (1804 – 1859)

Danh sĩ yêu nước chống Pháp dưới triều vua Tự Đức, sinh năm 1804 mất năm 1859, quê làng Đại An, nay thuộc xã Hành Thuận, huyện Nghĩa Hành. Võ Duy Ninh đỗ cử nhân khoa Giáp Ngọ 1834, được cử làm Hành tẩu bộ Lại ở triều đình. Ông vốn có giọng đọc hay nên mỗi lần lễ ở Nam Giao, vua Tự Đức triệu ông đến để đọc văn tế. Năm 1847, ông được cử làm Bố chánh Hưng Yên. Năm Tự Đức ngũ niên 1852, ông được thăng Lại bộ Tả Tham tri. Năm 1858, thân mẫu ông mất, vua Tự Đức cho phép ông về nhà cư tang 3 tháng.

 mo_vo_duy_ninh

Năm 1858, Pháp nổ súng ở Đà Nẳng nhưng nhận thấy tình hình bất lợi, chúng chuyển hướng vào đánh Gia Định. Đầu tháng 2/1859; trung tướng Pháp Rigault de Genouilly giao mặt trận Đà Nẵng cho đại tá Toyen, đem binh thuyền vào Nam kỳ chuyển hướng tấn công đánh chiếm Gia Định. Lúc này vua Tự Đức cấp tốc triệu Võ Duy Ninh về Huế và phái đi trấn thủ thành Gia Định. Ông chưa kịp cư tang mẹ đã vội vàng lên đường đi trấn giữ đất đai chống giặc. Ông được phong lm Hộ đốc Gia Định thành và mới đến nơi được vài ngày thì giặc Pháp tấn công thành. Ông một mặt tư đi các tỉnh xin quân cứu viện, một mặt ổn định tinh thần binh lính bấy lâu trễ nãi việc luyện tập.

Quân Pháp tiến vào cửa Cần Giờ, bắn phá các pháo đài dọc hai bên sông Đồng Nai rồi đánh thẳng vào thành Gia Định. Hai bên chiến đấu ác liệt. Với ưu thế về vũ khí và lực lượng, hai ngày sau Pháp đã chiếm được thành. Võ Duy Ninh bị trúng đạn trọng thương bất tỉnh, cận vệ cõng ông chạy đến thôn Phước Lý, huyện Phước Lộc. Khi tỉnh dậy biết thành đã mất, ông rút gươm tự vẫn. Đó là ngày 17.2.1859.

Vài ngày sau quân cứu viện tới nhưng thành Gia Định đã mất. Tin cấp báo về Huế, vua Tự Đức truyền bỏ tước vị phẩm hàm của ông. Lúc bấy giờ Trương Đăng Quế, Nguyễn Bá Nghi đồng tâu can gián nhưng Tự Đức vẫn không chịu, chỉ cho phép đưa linh cửu cải táng của ông về quê. Đến triều Bảo Đại năm thứ sáu, ông mới được phục hồi phẩm hàm và ban di sắc: “Cối cửu tuyền nhi vô khúc thiên nhật diêu lâm” (Rễ cây đâm thẳng sâu chín suối thì mặt trời không soi chiếu được), ý nói ông bị hàm oan mà lượng vua chẳng hải hà.

 

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: