Đèo Quán Thơm

Đèo Quán Thơm còn gọi là đèo Bà, thuộc địa phận thôn Thuận Hòa, xã Hành Thịnh, huyện Nghĩa Hành, cách thị xã Quảng Ngãi chừng 20 km về hướng tây nam theo đường chim bay.

Đèo không cao nhưng cây cối rậm rạp, đá chất đống dựng đứng. Dưới chân đèo là dòng sông Vệ chạy uốn khúc sâu thẳm, du khách khi nhìn xuống thấy chẳng khác nào con rồng lấp lánh vươn mình bay về phía biển Đông.

Người địa phương gọi đoạn sông Vệ lượn qua chân đèo này là khúc sông Ba Vực, bởi có ba vực nằm kề nhau. Vực phía trên, có cầu Cộng Hòa nối liền qua Phú Lâm. Vực phía dưới là bến đò An Chỉ – một bến sông có nhiều “tình sử”, được giới thi hữu đất Quảng đưa vào thi ca. Vực giữa nằm ở chân đèo, rộng và sâu hơn cả, nước xanh dờn, chảy xoáy hình xoắn ốc.

Độ sâu của vực nước dưới chân đèo không ước lượng được Trước đây, có một người thợ lặn, cột dây, nương gành đá lặn xuống và dặn người cầm dây trên thuyền; “thấy dây giật mạnh thì kéo lên “. Khi thòng xuống được gần 30 sải người trên thuyền thấy dây giật, liền kéo lên. Người thợ lặn mình mẩy bắt đầu tím, hô hấp chặp lâu mới tỉnh. Ông ta cho biết là chưa xuống tới đáy nhưng nước tối um, không thấy gì, càng xuống càng lạnh nên phải giật dây. Từ đó không ai dám lặn thử nữa.

Khúc vực sông này có nhiều cá to, nhất là cá lóc và cá gáy. Thỉnh thoảng có những con tranh (cùng loại ba ba) lớn như cái nia nổi bồng bềnh trên mặt nước.

Cụ Trần Khúc Lâm một người làm thơ ở địa phương có để lại chút tình viếng cảnh như sau:

Cẩm Thành mười cảnh dấu còn nêu

Này, Quán Thơm thêm một cảnh đèo.

Đá chởm, non xanh chân ngựa ruổi

Sóng dồn, vực thẳm tiếng gươm reo.

Di phương gió mát hồn Lê thị,.

Khuyến nghĩa y giăng sắc Nguyễn triều.

Mặc kẻ đuổi trâu lòng bấu víu

Ngồi nghe đá chải tiếng chim kêu.

Nhưng Quán Thơm nổi danh không chỉ vì dốc cao, cây lớn, đá dựng, vực sâu, cá to mà còn là do ngôi miếu trên lưng đèo. Theo lời các cụ già truyền lại thì miếu thờ bà Lê Thị Tân – một nữ tướng dưới triều Tây Sơn, không biết người ở tỉnh nào. Bà cùng chồng đi đánh giặc, ngộ chiến tại đèo này. Cuộc giao tranh khốc liệt từ sáng đến chiều, ngựa, kiếm không phút dừng; bỗng tóc bà xổ tung vướng phải binh khí và bà bỏ mình tại đây. Nhớ công đức hy sinh cao cả của bà, dân địa phương lập miếu thờ trên lưng đèo Quán Thơm. Còn bên kia sông (đèo Đá Bàng) là miếu ông. Miếu này được xây cất trên sườn đèo, mặt quay ra mặt sông Vệ. Người ta kể lại, trước kia trong miếu có thờ một mớ tóc và một hạt lúa to gấp ba lần hạt bình thường. Cứ mỗi năm vào lệ xuân – thu, làng sở tại làm heo bò đến tế lễ và ai có việc gì đến xin đều linh ứng. Sân miếu có cây đa to tỏa bóng ôm trùm ngôi miếu như chiếc lọng che.

Sau lưng miếu Bà chừng 100 m về phía đông nam, có một vũng lầy diện tích khoảng 5.000 m2, gọi là cái Sình, bùn sền sệt quanh năm, dù nắng hạn mấy cũng không khô. Theo truyền thuyết, vũng sình này có hang mạch thông ra vực sông trước miếu.

Hầu hết đá ở đèo đều dựng đứng nhưng vực dưới chân đèo có một hòn đá bằng phẳng, rộng chừng hai chiếc chiếu, nằm dài trên mặt nước, người ta gọi là hòn đá Chải.

Du khách đến thăm đèo vào mùa hè, ngồi chơi trên hòn đá Chải dưới bóng cây tỏa mát, hơi nước ướm vào da thịt rười rượi.

LÊ VINH BỔN

 

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: